Puzzelen met Prioriteit
Puzzelen met Prioriteit is het resultaat van een onderzoek, uitgevoerd door CapGemini, naar het “absorptievermogen van gemeenten met betrekking tot de implementatie van ICT-vernieuwingen”. Kort gezegd: er komen allerlei ontwikkelingen met ICT-consequenties op gemeenten af; (hoe) kunnen ze daar mee omgaan? Grof gezegd zijn de ontwikkelingen voor gemeenten in te delen in drie groepen:
- landelijke ontwikkelingen die op ICT zijn gericht en waarbij iets van gemeenten wordt verwacht: BSN, Basisregistraties, DigiD
- sectorale ontwikkelingen waar een sterke ICT component te verwachten is: WMO, omgevingsvergunning
- gemeentelijke trends en ontwikkelingen met een sterke ICT component: digitaal loket, edemocracy initiatieven
Wat mij betreft een goede indeling, die een tamelijk volledig beeld geeft van wat er aan de hand is. Bij de beschrijving van de impact van deze ontwikkelingen vervalt men in vaagheden: “heeft impact op de hele gemeente, gemeentelijke informatiehuishouding wordt totaal anders”, een kritiekpunt dat ik door het hele onderzoek heen heb.
Het onderzoek gaat verder in op hoe gemeenten tegen deze ontwikkelingen aankijken, tegen welke problemen ze aanlopen en wat er zou moeten gebeuren. Het komt op mij over als een klaagzang van gemeenten: “er komt zoveel op ons af en wij zijn zo zielig en we kunnen het allemaal niet, dus geef ons veel geld”. Uiteraard wordt er geroepen om meer samenwerking, regie, samenhang in de ontwikkelingen en “concrete hulp”. Het deel over wat gemeenten er van vinden is doorspekt met citaten als “eerlijk gezegd maken we ons niet meer zo druk over al die initiatieven. Dat wat we verplicht moeten invoeren doen we zo goed en zo kwaad als het gaat. Dat wat past binnen onze eigen plannen nemen we mee.” Een nogal defensieve, slachtofferachtige insteek, als je het mij vraagt.
De knelpunten en mogelijke oplossingen zijn nogal algemeen geformuleerd, van het niveau: er is te weinig capaciteit, de kosten gaan voor de baten uit en zorg dat er commitment van het management is.
Alhoewel dit soort dingen mij stoort, zijn er toch wel wat zaken die zelfs een doorgewinterde cynicus doen smelten:
het gaat om 450+ gemeenten, dus je kunt bijna niet anders dan in algemeenheden vervallen, alhoewel het wel wat verder mag gaan dan: kleine gemeenten hebben geen capaciteit, grote gemeenten zijn te verkokerd.
er gebeurt ook wel echt veel, en als je naar het gemiddelde ICT-niveau van een gemeente kijkt, kan ik me goed voorstellen dat de beste mensen niet weten wat ze overkomt, waardoor ze het allemaal vooruit schuiven totdat de nood dermate hoog is dat ze wel moeten.
Ik geloof echter ook dat de ontwikkelingen op nationaal niveau en in de meeste gevallen op gemeentelijk niveau veel voordeel gaan opleveren. Ik vind ook dat gemeenten echt moeite moeten doen om zich hierin te verdiepen en van hun oude paradigma’s af moeten stappen dat ze allemaal uniek zijn. De aloude smoes “dit gaat om bedrijfsvoering en voor onze burgers is wijkbeleid en een nieuw fietspad veel belangrijker” kan echt niet meer. Bedrijfsvoering en informatievoorziening zijn niet alleen de regeldingetjes die je aan de lagere echelons overlaat zodat je je met de “echt belangrijke dingen” kan bezighouden. Bedrijfsvoering en informatievoorziening zijn langzamerhand bepalend voor de kwaliteit in dienstverlening en leefomgeving die de gemeente kan leveren. Gemeenten zijn informatie-intensieve organisaties, die leven bij de gratie van een goede informatievoorziening. Als vergelijking: banken, verzekeringsmaatschappijen en overheidsorganisaties als het Kadaster zijn met al hun fraaie dienstverlening, goede bedoelingen en marketing ook compleet afhankelijk van de systemen die er draaien en de informatie die daar in omgaat.
De auteurs geven aan dat het onderzoek is ingestoken vanuit de optiek van gemeenten. Dat wordt erg duidelijk; daarnaast heb ik ook de indruk dat de auteurs hebben samengevat wat ze kregen te horen en daar niet zozeer hun eigen visie over heen hebben gelegd; een gemiste kans wat mij betreft.
http://www.minbzk.nl/ict_en_de_overheid/toegankelijkheid_van/publicaties/puzzelen_met
Subscribe